Osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu w trakcie swojego zwolnienia lekarskiego otrzymują zasiłek chorobowy. Z ubezpieczenia chorobowego możemy korzystać także wtedy, gdy jesteśmy zdrowi, ale musimy zaopiekować się bliskim. Wówczas przysługuje nam zasiłek opiekuńczy. Przepisy określają w jakich sytuacjach i na ile dni w roku możemy otrzymać to świadczenie.
- Warto wiedzieć co nam daje podleganie ubezpieczeniu chorobowemu. Ze świadczeń z tego ubezpieczenia możemy korzystać nie tylko w sytuacji, gdy sami zachorujemy, ale także wtedy, gdy musimy zaopiekować się chorym członkiem rodziny, np. dzieckiem, małżonkiem, rodzicem, bratem czy teściową. Wówczas za czas opieki nad chorym będzie nam przysługiwał zasiłek opiekuńczy – wyjaśnia Anna Grabowska rzeczniczka ZUS na Warmii i Mazurach
Aby otrzymać zasiłek opiekuńczy należy podlegać ubezpieczeniu chorobowemu. Jest ono obowiązkowe dla osób zatrudnionych na umowę o pracę. W przypadku zatrudnienia na umowę zlecenia, czy inną umowę agencyjną, ale też prowadzenia działalności gospodarczej takie ubezpieczenie jest dobrowolne.
- Prowadzenie własnej firmy nie wyklucza prawa do zasiłku opiekuńczego. Przedsiębiorca może otrzymać świadczenie, jeżeli podlega ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia pozostałe warunki określone w przepisach – dodaje Anna Grabowska
Maksymalnie 60 dni na opiekę
Zasiłek opiekuńczy można otrzymać maksymalnie za 60 dni w roku kalendarzowym, jeśli opiekujemy się:
• chorym dzieckiem do ukończenia 14 lat,
• zdrowym dzieckiem do ukończenia 8 lat w określonych sytuacjach, np. z powodu nieprzewidzianego zamknięcia żłobka czy przedszkola, do którego dziecko uczęszcza.
Prawo do zasiłku mają na równi matka i ojciec dziecka, jednak zasiłek może otrzymać za dany okres tylko jeden z rodziców, ten który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę. Zasiłek opiekuńczy przysługuje wtedy, gdy nie ma innych członków rodziny, którzy mogą zapewnić opiekę. Nie dotyczy to opieki nad chorym dzieckiem w wieku do lat 2.
Zasiłek opiekuńczy dla ojca dziecka w przypadku, gdy matka nie może sprawować opieki
W przypadku gdy ubezpieczona matka dziecka przed upływem 8 tygodni po porodzie:
1) przebywa w szpitalu albo w innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem albo
2) legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo
3) porzuciła dziecko
- ubezpieczonemu - ojcu dziecka przysługuje dodatkowo, zasiłek opiekuńczy w wymiarze do 8 tygodni, jeżeli przerwie zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Kiedy 30 dni?
Z zasiłku opiekuńczego do 30 dni w roku kalendarzowym można skorzystać, jeśli opiekujemy się:
• niepełnosprawnym dzieckiem, które ukończyło 8 lat, ale ma mniej niż 18 lat – w związku z porodem, chorobą albo pobytem w szpitalu małżonka lub rodzica dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem,
• chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat, ale ma mniej niż 18 lat.
Trzydziestodniowy limit dni zasiłkowych przysługuje, jeśli dziecko niepełnosprawne ma:
• orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Limit 30 dni zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym wynosi także wtedy, gdy w rodzinie
jest więcej niż jedno dziecko niepełnosprawne w wieku od 8 do 18 lat.
Dla kogo 14 dni
Jeśli musimy zająć się chorym dzieckiem w wieku powyżej 14 lat (które nie jest z niepełnosprawnością) lub innym chorym członkiem rodziny (m.in. małżonkiem, rodzicem, wnukiem, rodzeństwem, teściami, dziadkami), to zasiłek przysługuje maksymalnie przez 14 dni w roku kalendarzowym.
Zasiłek opiekuńczy niezależnie od okresu ubezpieczenia
- Co ważne przy zasiłku opiekuńczym przysługuje on niezależnie od okresu ubezpieczenia. Zatem, jeśli nawet po tygodniu naszej pracy, rozchoruje się dziecko, które będzie wymagało naszej opieki, możemy już po takim krótkim czasie korzystać z tego świadczenia – wyjaśnia rzeczniczka
Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym, a gdy opieka dotyczy wyłącznie dzieci niepełnosprawnych i innych chorych członków rodziny – 30 dni.
Jak złożyć wniosek?
Aby otrzymać zasiłek opiekuńczy, należy złożyć odpowiedni wniosek:
• Z-15A – w przypadku opieki nad dzieckiem;
• Z-15B – w przypadku opieki nad chorym członkiem rodziny innym niż dziecko.
W zależności od okoliczności konieczne może być również zaświadczenie lekarskie oraz inne dokumenty potwierdzające prawo do świadczenia. Co ważne, zasiłek nie jest przyznawany automatycznie – konieczne jest złożenie wniosku, np. za pośrednictwem portalu eZUS.
Więcej informacji nt. zasiłków znaleźć można na stronie internetowej ZUS.
Anna Grabowska
Regionalny Rzecznik Prasowy ZUS
województwa warmińsko-mazurskiego